De belangrijkste factor die de brandveiligheid in tunnels beïnvloedt, is de interactie tussen de brand, tunnelgebruikers, het verkeer en de brandveiligheidsmaatregelen. Er is een kwantitatief risicoanalysemodel ontwikkeld om het brandrisico te analyseren, het LBA Quantitative Risk Analysis Model (LBAQRA). Dit artikel beschrijft de details van dit kwantitatieve risicoanalysemodel, dat bestaat uit een kwantitatief consequentieanalysemodel en een kwantitatieve frequentieanalyse, en dat voor dit onderzoek is gebruikt. Het kwantitatieve consequentieanalysemodel omvat drie submodellen: een wachtrijmodel, een distributiemodel en een evacuatiemodel, om het aantal blootgestelde tunnelgebruikers, hun evacuatietijden, de omvang van de schade door brand en uiteindelijk het aantal dodelijke slachtoffers en gewonden te schatten. De frequentieanalyse wordt uitgevoerd aan de hand van een gebeurtenisboom die is opgebouwd op basis van de brandfrequentie in Britse wegtunnels. Deze brandfrequentie wordt geactualiseerd rekening houdend met de tunnellengte, het tijdstip van het brandincident, de verkeersomstandigheden, het type ongeval, de betrokken voertuigen en de locatie van de brand. Het onderzoek naar de impact van verschillende ventilatiestrategieën op de F/N-curve toonde het positieve effect aan van het activeringstijdstip van het ventilatiesysteem op het maatschappelijk risico. De gevoeligheidsanalyse van het model geeft aan dat het aantal dodelijke slachtoffers toenam bij langere detectietijden en dat de initiële brandintensiteit en de kans op verkeersopstoppingen een directe invloed hebben op de uiteindelijke frequentie van brandscenario's.

Presentatie door Tineke Wiersma tijdens KPT-webinar 'QRA: Kwalitatieve Risico Analyse' d.d. 16 april 2026.

Het akoestische tunnelbewakingssysteem AKUT wordt sinds 2015 in Oostenrijkse snelwegtunnels gebruikt om kritieke gebeurtenissen tijdens de tunnelwerking te detecteren. Door middel van automatische akoestische detectie van ongebruikelijke geluiden detecteert het systeem potentieel gevaarlijke situaties of abnormale geluiden. Door de verbeterde detectiemogelijkheden kunnen de detectietijden worden verkort en kunnen de daaropvolgende verkeersregeling, veiligheids- en reddingsmaatregelen sneller worden uitgevoerd. Dit kan het risicopotentieel bij een ongeval verminderen.

Tips voor vrachtwagen- en buschauffeurs

Om de twee jaar stellen de lidstaten een verslag op over tunnelbranden en ongevallen die kennelijke gevolgen hebben voor de veiligheid van weggebruikers in tunnels, Zij melden hierin de frequenties en de oorzaken van dergelijke incidenten; zij evalueren deze en verschaffen informatie over de feitelijke rol en de doeltreffendheid van de veiligheidsvoorzieningen en - maatregelen. Deze verslagen worden vóór het einde van de maand september van het jaar dat volgt op de verslagperiode, door de lidstaten ter beschikking gesteld van de Commissie. De Commissie stelt de verslagen ter beschikking van alle lidstaten.

In 2023 is NFPA 502 gewijzigd van het absoluut voorkomen van terugstroming (kritische snelheid) naar het toestaan van enige terugstroming (insluitingssnelheid). Dit was logisch voor de veiligheid van tunnels. Het is echter onduidelijk hoe hiermee rekening moet worden gehouden bij het ontwerpen. NFPA 502 biedt geen richtlijnen voor het bepalen van een dergelijke insluitingssnelheid en er bestaat geen betrouwbare berekeningsmethode die kan worden gebruikt voor echte (volledige) tunnels. De complexiteit van het bepalen van de insluitingssnelheid en de parameters die van invloed zijn op terugstroming worden onderzocht. Deze invloeden worden gekwantificeerd met behulp van een CFD-model dat is gevalideerd voor de kritische snelheid, waarbij ook het belang van parameters zoals wandruwheid, wandtemperatuur, enz. wordt begrepen. Verrassend genoeg is de insluitingssnelheid in sommige gevallen niet lager dan de kritische snelheid. Er worden ook richtlijnen gegeven voor de benadering van de insluitingssnelheid bij echte projecten.

Dit artikel introduceert een innovatieve methode die gebruikmaakt van realtime cognitieve technologie om tunnelbeheerders te helpen bij het evalueren en verbeteren van evacuatiestrategieën en veiligheidsmaatregelen in tunnels tijdens brandincidenten. Door oogtracking, gezichtsherkenningstechnologie en warme rooktests te integreren in noodoefeningen, benadrukt deze aanpak het potentieel voor verbetering van de noodprocedures (zelfevacuatie), evenals het identificeren van risicobeperkende maatregelen en het beoordelen van de voordelen van de implementatie ervan. In tegenstelling tot eerdere studies [1], [2], [3] die zich richten op menselijke eigenschappen bij evacuaties, benadrukt deze aanpak de controle van de beheerder over evacuatiesystemen en -handelingen, wat cruciaal is voor het verbeteren van het veiligheidsniveau tijdens een evacuatieproces. Deze studie beschrijft de toepassing van deze aanpak in een particuliere Britse wegtunnel tijdens een oefening met meer dan 20 geëvacueerden. Speciale aandacht wordt besteed aan hoe de veiligheid wordt ervaren in de bus, incidentzones, dwarsverbindingen, niet-incidentgebieden, evenals bij de tunnelportalen, en hoe de bevindingen werden gebruikt om risicobeperkende maatregelen te definiëren en hun impact op de evacuatie te beoordelen.

Er wordt onderzoek gedaan naar een nieuwe verbinding tussen het treinstation en de luchthaven van Rotterdam in Nederland om de passagierscapaciteit te vergroten en de reistijd te verkorten. Een van de voorgestelde oplossingen is een hyperlooptunnel van ongeveer 2 kilometer onder de stad. Dit artikel geeft een overzicht van de veiligheidsuitdagingen van een ondergronds hyperloopsysteem. In geval van brand aan boord of plotseling drukverlies in de cabine, verslechteren de leefomstandigheden snel door de kleine afmetingen van het voertuig. De voorkeur gaat ernaar uit om naar het volgende station te rijden en de passagiers daar te evacueren voordat ze onwel worden. Als twee stations te ver uit elkaar liggen, zijn extra evacuatieroutes nodig: door de tunnel of via aparte evacuatiestations. In het eerste geval moet de tunnel voorzien zijn van ventilatie (voor drukregeling en rookbeheersing) en evacuatieroutes. In het tweede geval zijn kleinere stations nodig. Als alternatief kunnen extra veiligheidsmaatregelen aan boord worden geïnstalleerd (waterblussing en zuurstofmaskers) om de tijd dat passagiers in het voertuig kunnen verblijven te verlengen. De integratie van de verschillende veiligheidsmaatregelen moet verder worden onderzocht naarmate het project en de hyperlooptechnologie zich verder ontwikkelen.

Een optimale ontwerp oplossing voor een mechanisch ventilatiesysteem in een lange wegtunnel met toepassing van straalventilatoren op een locatie waar gedurende een derde van het jaar extreme mist heerst. Het hoofddoel is om het systeem praktisch uitvoerbaar te maken door het concept van een longitudinaal ventilatiesysteem toe te passen en het ontwerp te optimaliseren om de uitstoot van voertuigemissies onder controle te houden en volledig te voldoen aan hoge internationale ontwerpnormen en -criteria, zelfs bij dichte mist en regenval, voor normale ventilatie, met name tijdens files en langzaam rijdend verkeer, en om effectief rookbeheer te garanderen op mogelijke brandlocaties. Het ontwerp zal innovatief zijn voor toepassing in een dergelijke lange wegtunnel met een intensief verkeersprofiel en zeer praktisch in de praktijk, in overeenstemming met goede technische praktijken en internationale normen en richtlijnen, met als doel de hoogste veiligheidsnormen te bereiken, zowel in normale als noodsituaties.

Technieken en technologieën die gericht zijn op het beperken van de risico's en gevolgen van branden in wegtunnels worden voortdurend ontwikkeld en geoptimaliseerd. In deze context worden vaste brandbestrijdingssystemen steeds vaker gezien als een methode die de veiligheid van gebruikers en de bescherming van de infrastructuur kan waarborgen. Het doel van de in dit artikel gepresenteerde studie is om op parametrische en vergelijkende wijze de invloed van vaste brandbestrijdingssystemen in de tunnels van Parijs-la-Défense te evalueren op de omgevingsomstandigheden waarmee gebruikers tijdens hun evacuatie te maken krijgen. Een ander aandachtspunt is de compatibiliteit met andere veiligheidsvoorzieningen, zoals het noodventilatiesysteem. Hiervoor is een 3D CFD-prototype ontwikkeld dat een generieke doorsnede van de tunnels van Parijs-la-Défense representeert. Verschillende scenario's zijn uitgevoerd om rekening te houden met verschillende constructiegeometrieën, verschillende configuraties van rookafvoerprincipes (longitudinaal, transversaal of natuurlijk), verschillende brandgroottes, verschillende configuraties van sprinklersystemen en verschillende initiële longitudinale luchtsnelheden in de tunnel. Op basis van een kwalitatieve multicriteria-analyse, waarbij rekening wordt gehouden met de gevoeligheid van de bestudeerde parameters voor de evacuatieomstandigheden van de gebruikers, wordt een conclusie getrokken. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen de zone dicht bij de brand (het werkingsgebied van de sprinklers) en de zone verder weg.